Đang chạy đến km 30 thì bắp chân co cứng: runner đường dài nào cũng từng sợ cảnh này. Lời khuyên quen thuộc là “uống thêm muối”. Điều đó đúng một phần, nhưng chưa đủ.
Chuột rút do đâu?
Trong nhiều năm, chuột rút khi tập được cho là do mất nước và mất muối qua mồ hôi. Tuy nhiên, các nghiên cứu trên vận động viên marathon và ba môn phối hợp cho thấy người bị chuột rút thường không mất nước hay thiếu muối nhiều hơn người không bị. Điểm chung hay gặp hơn ở họ là:
- Chạy nhanh hơn sức mình, đặc biệt là xuất phát quá nhanh.
- Cơ bắp mệt vì chưa được tập đủ cho cự ly và cường độ đó.
- Đã từng bị chuột rút trước đây.
Giả thuyết được nhiều nhà khoa học ủng hộ hiện nay là mệt mỏi thần kinh – cơ: khi cơ mệt, tín hiệu kích thích co cơ tăng lên trong khi tín hiệu ức chế giảm đi, khiến cơ co lại ngoài tầm kiểm soát.
Dù vậy, mất nước và mất muối vẫn có thể góp phần, nhất là khi chạy lâu trong thời tiết nóng và đổ nhiều mồ hôi. Hai cơ chế này không loại trừ nhau.
Bổ sung điện giải bao nhiêu là hợp lý?
- Lượng muối mất qua mồ hôi khác nhau rất nhiều giữa mỗi người, có người mất gấp vài lần người khác. Nếu áo bạn khô lại có những vệt trắng, bạn thuộc nhóm “mồ hôi mặn”.
- Buổi chạy dưới 60 phút: nước lọc là đủ với hầu hết mọi người.
- Chạy trên 60–90 phút, nhất là khi trời nóng: bổ sung nước điện giải hoặc viên muối. Mức tham khảo thường dùng là khoảng 300–600 mg natri mỗi giờ, điều chỉnh theo cơ địa.
- Đừng uống quá nhiều nước lọc. Uống quá nhiều trong một cuộc đua dài có thể gây hạ natri máu, một tình trạng nguy hiểm hơn chuột rút rất nhiều. Hãy uống theo cơn khát và kết hợp điện giải.
- Thử mọi thứ trong buổi tập trước. Không dùng sản phẩm mới vào ngày đua.
Khi bị chuột rút giữa đường
- Dừng lại và giãn nhẹ cơ bị rút. Bắp chân thì kéo mũi chân về phía người; đùi sau thì duỗi thẳng chân và gập người nhẹ về trước. Giãn cơ là cách làm hết chuột rút nhanh nhất.
- Xoa bóp nhẹ, đi bộ vài phút, rồi chạy lại với tốc độ chậm hơn.
- Một số người thấy đỡ rất nhanh khi uống một ngụm nước có vị thật mặn hoặc chua, như nước dưa muối. Tác dụng đến nhanh hơn thời gian cơ thể kịp hấp thụ muối, nên nhiều khả năng đó là phản xạ thần kinh bắt đầu từ miệng chứ không phải do được bù muối.
Phòng tránh
- Tập đúng với cự ly mục tiêu: các buổi chạy dài và bài chạy theo pace race giúp cơ bắp quen với tải.
- Phân phối sức hợp lý, không xuất phát quá nhanh.
- Tập sức mạnh cho bắp chân và đùi.
- Nạp đủ năng lượng (gel, nước tăng lực) trong cuộc đua dài, vì cơ cạn năng lượng sẽ mệt nhanh hơn.
- Bổ sung điện giải hợp lý khi chạy lâu và trời nóng.
Chuột rút thường xuyên, xảy ra cả khi nghỉ ngơi, hoặc đi kèm yếu cơ, tê bì, nước tiểu sẫm màu cần được bác sĩ kiểm tra.
Bình luận (0)