Runner phong trào thường sợ nghỉ: sợ mất thể lực, sợ đứt chuỗi ngày chạy trên Strava. Nhưng nghỉ đúng cách là một phần của giáo án, không phải là lười.
Vì sao nghỉ lại giúp bạn khỏe hơn?
Mỗi buổi tập tạo ra những “tổn thương” nhỏ: sợi cơ bị vi chấn thương, năng lượng dự trữ bị dùng hết, hệ thần kinh mệt mỏi. Trong thời gian nghỉ, cơ thể sửa chữa và xây dựng lại tốt hơn trước một chút để sẵn sàng cho lần sau. Quá trình này được gọi là siêu bù (supercompensation).
Nếu buổi tập tiếp theo đến quá sớm, khi cơ thể chưa kịp hồi phục, thứ được cộng dồn sẽ là mệt mỏi chứ không phải thể lực.
Ngày nghỉ trong tuần
- Người mới: 3–4 ngày nghỉ mỗi tuần.
- Runner đã có kinh nghiệm: thường vẫn cần ít nhất 1 ngày nghỉ hoàn toàn hoặc vận động rất nhẹ mỗi tuần.
- Nghỉ chủ động: đi bộ, đạp xe nhẹ, bơi thả lỏng, giãn cơ, lăn foam roller. Những hoạt động này giúp máu lưu thông mà không tạo thêm mệt mỏi.
- Giấc ngủ là công cụ phục hồi mạnh nhất: 7–9 tiếng mỗi đêm. Nếu chạy từ sáng sớm, hãy đi ngủ sớm tương ứng.
Tuần giảm tải (deload)
Ngoài ngày nghỉ trong tuần, cơ thể cần những quãng nhẹ dài hơn để hấp thụ khối lượng tập của cả tháng.
- Khi nào: thường sau mỗi 2–3 tuần tăng khối lượng là 1 tuần giảm tải. Người lớn tuổi hoặc mới tập có thể cần chu kỳ ngắn hơn: 2 tuần tăng, 1 tuần giảm.
- Giảm bao nhiêu: giảm tổng quãng đường khoảng 20–40% và rút ngắn buổi chạy dài.
- Vẫn giữ một chút cường độ: vài đoạn tăng tốc ngắn hoặc một bài nhẹ để cơ thể không bị “ì”.
Sau tuần giảm tải, nhiều người thấy chân nhẹ hẳn và chạy tốt hơn. Đó là lúc thể lực tích lũy cả tháng được bộc lộ.
Dấu hiệu cần nghỉ thêm
- Nhịp tim lúc mới ngủ dậy cao hơn bình thường vài nhịp trong nhiều ngày liền.
- Chân nặng, đến buổi chạy nhẹ cũng thấy khó.
- Ngủ kém, dễ cáu, mất hứng thú tập luyện.
- Đau nhức không giảm sau 2–3 ngày.
Khi gặp những dấu hiệu này, vài ngày nghỉ hoặc chạy thật nhẹ thường tốt hơn là cố tập tiếp. Nếu tình trạng kéo dài, có thể bạn đang tập quá sức.
Nghỉ vài ngày có mất thể lực không?
Không. Thể lực aerobic không giảm đáng kể sau vài ngày, kể cả một tuần nghỉ. Ngược lại, cố chạy khi đang ốm hoặc chớm chấn thương có thể khiến bạn phải nghỉ hàng tháng.
Bình luận (0)